روز دوشنبه ١١ مه/٢٢ اردیبهشت، دومین روز متوالی بود که شمار تلفات بیماری کووید ١٩ در آمریکا کمتر از ٩٠٠ نفر اعلام شد. خبرگزاری رویترز شمار کل قربانیان را در ایالات متحده نزدیک به ٨٠هزار نفر میداند.
در کشورهای اروپایی که روند بازگشت به وضعیت عادی را از همین دوشنبه آغاز کردند، چهرۀ شهرهای بزرگ با افزایش رفت و آمد و ترافیک ناگهان تغییر کرد. با اینحال به نظر میرسد که در اکثر این شهرها، اکثر مردم رفتاری محتاطانه داشتهاند. راهبندانهای همیشگی هنوز به این شهرها بازنگشته است.
یکی از ویژگیهای مرحلۀ جدید، کثرت چهرههای ماسکزده در سراسر جهان است. برخی دولتها ماسک را در اماکن عمومی اجباری کردهاند. در پاریس، ورود به مترو یا اتوبوسهای شهری بدون ماسک ممنوع است. در مسکو نیز استفاده از حمل و نقل عمومی باید الزاماً با ماسک و دستکش همراه باشد.
در روسیه، با اینکه تعداد موارد ابتلا همچنان بسیار بالاست (١٠هزار مورد در شبانهروز گذشته)، اما شمار تلفات به نسبت کم گزارش شده است. در حالی که در مسکو، محدودیتها همچنان با جدیت برقرار است اما برخی مناطق این کشور پهناور، کمکم به وضعیت عادی باز میگردد.
گذشته از ماسک که همچنان در بسیاری کشورها موضوع بحث است، انجام تستهای ابتلا به کرونا نیز مجادلاتی را همراه داشته. روز دوشنبه، خبرنگار شبکۀ آمریکایی "سی.بی.اس." که تبار چینی دارد، در نشست خبری کاخ سفید از دونالد ترامپ سؤال کرد که "شما به چه دلیل تعداد تستهای انجامشده در کشور را مایۀ مباهات میدانید و قضیه را طوری مطرح میکنید که انگار در این مورد هم نوعی رقابت بینالمللی جریان دارد؟" ترامپ که به وضوح از این پرسش خشمگین شد، با کنایه به تبار چینی خبرنگار پاسخ داد: "این سؤال را باید از چینیها بپرسید" و سپس تریبون را ترک کرد.
طبعاً کشورهایی که آزمایشها را در سطحی گسترده انجام دادهاند – مثل آلمان – در مهار اپیدمی موفقتر بودهاند.
سازمان بهداشت جهانی در عین ابراز رضایت از عقبنشینی اپیدمی در برخی کشورها، هشدار داد که دورۀ "بازگشایی" باید با حداکثر هشیاری همراه باشد.
مایکل رایان که در این سازمان مسئولیت امور اضطراری را برعهده دارد میگوید: برخی کشورها با امکانات فراوان و برنامهریزی جدی بازگشت به روال عادی را آغاز کردهاند اما کشورهایی که چنین امکاناتی ندارند، گاه "کورکورانه" در این جهت گام نهادهاند. به گفتۀ وی در کشورهایی که امکان شناسایی کانونهای بیماری را ندارند، شیوع ویروس حتی در ابعاد محدود میتواند دوباره اپیدمی را فعال کند.
مایکل رایان همچنین از فرضیۀ "مصونیت گروهی" شدیداً انتقاد کرد و گفت: "این تصور که در هر صورت شماری از مردم، بخصوص سالخوردگان، تلف خواهند شد اما در عین حال شیوع ویروس کرونا رفته رفته مصونیت گروهی ایجاد میکند، فکر بسیار اشتباه و خطرناکی است". به گفتۀ وی در علم اپیدمیشناسی معمولاً از عبارت "مصونیت گروهی" برای گلۀ حیوانات و دام استفاده میکنند، اما کاربرد این مفهوم برای گروههای انسانی خطرناک و زیانآور است.
در آمریکا، دکتر آنتونی فاوچی، مشاور مستقیم دونالد ترامپ نیز گفته است که "بازگشایی عجولانه به قیمت رنج و مرگهای بیهوده تمام خواهد شد". قرار است که امروز - سهشنبه ١٣ مه – دکتر فاوچی در مقابل کمیسیون بهداشت مجلس سنا حاضر شود و به پرسشهای سناتورها پاسخ دهد. قبل از تشکیل این جلسه نیویورک تایمز خبر داد که دکتر فاوچی که رئیس مؤسسۀ ملی بیماریهای عفونی آمریکاست، قبلاً نظر خود را به مقامات توضیح داده و گفته است که خطر بروز کانونهای جدید اپیدمی در سراسر آمریکا وجود دارد.
مشاهدۀ مجدد موارد آلودگی در چین و کرۀ جنوبی واقعۀ هشداردهندهای بود. طی سه روز اخیر، مقامات شهر ووهان از چند مورد ابتلا به ویروس کرونا خبر دادهاند. کرۀ جنوبی نیز که تصور میکرد از شرّ ویروس خلاص شده، ناگهان یک کانون کوچک شیوع را شناسایی کرد: یک مرد ٢٩ ساله که به چندین بار و دیسکوتک در سئول رفته بود، به تنهایی دهها نفر را مبتلا کرد. در اینحال در شهر شانگهای، مرکز تفریحی دیسنیلند کار خود را از سرگرفت. این نخستین پارک دیسنیلند در جهان است که درهای خود را به روی مردم باز میکند.
در کشورهایی که دورۀ بسیار سختی را پشت سر گذاشتهاند، خوشحالی مردم از "بازگشایی" نسبی نمایان است: در اسپانیا، کافهها و رستورانها که با رعایت مقررات بهداشتی دوباره شروع به کار کردهاند، با استقبال بسیار خوبی مواجه شدند. البته شهرهای بزرگ مادرید و بارسلون همچنان مستثنی هستند و باید وضعیت اضطراری را ادامه دهند.
در بریتانیا، طرح نخستوزیر برای "بازگشایی" با انتقادهای زیادی روبروست. به ویژه فرهنگیان میگویند که هنوز بسیار زود است که از گشایش مدارس صحبت شود.
اما در نروژ، یکی از اولین کشورهای اروپایی که دانشآموزان را روانۀ مدرسه کرد، هیچ پدیدۀ نگرانکنندهای مشاهده نشده است. در هلند و بلژیک نیز بخشی از مدارس ابتدایی کار را شروع کردهاند.
در این میان، دولتهایی که راهبرد مشخصی برای "بازگشایی" ندارند و تقریباً روزانه تصمیم میگیرند نیز کم نیستند. گذشته از ایران که دودلیها و تناقضگوییهای مقامات به یک عادت تبدیل شده، دولت ترکیه نیز تاکنون با تصمیمهای کوتاهمدت روند اپیدمی را طی کرده است. اخیراً رئیس جمهوری رجب طیب اردوغان، وضعیت اضطراری را برای چهار روز دیگر تمدید کرد اما در عین حال، برخی آرایشگاهها و مراکز خرید کار خود را از سر گرفتهاند.
در فرانسه، مدیر "سازمان دیدبان مصرف و جامعه" گفت که فشار اقتصادی ناشی از اپیدمی به طور کلی دو نوع گرایش در میان مردم ایجاد کرده است: یک عده مایلند که این دورۀ خانهنشینی به وضعیت تازهای بینجامد و رسوم بد گذشته را تغییر دهد و مثلاً باعث شود که حرص تولید و مصرف آرام گیرد. اما گروه دوم کسانی هستند که برای بازگشت به عادات قدیمی و روال زندگی قبل روزشماری میکنند.
دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید
اخبار جهان را با بارگیری اَپ ار.اف.ای دنبال کنید